အာထရာဆောင်းသမိုင်းနှင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အာထရာဆောင်းနည်းပညာသည် စဉ်ဆက်မပြတ်တိုးတက်မှုများကို မြင်တွေ့ခဲ့ရပြီး လက်ရှိတွင် လူနာများကို ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသခြင်းတွင် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပါသည်။ အာထရာဆောင်းနည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် နှစ်ပေါင်း ၂၂၅ ကျော်ကြာ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော သမိုင်းကြောင်းတွင် အခြေခံထားသည်။ ဤခရီးတွင် လူသားများနှင့် တိရစ္ဆာန်များ အပါအဝင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များစွာ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုများ ပါဝင်သည်။

အာထရာဆောင်းရဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို လေ့လာပြီး အသံလှိုင်းတွေဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက ဆေးခန်းတွေနဲ့ ဆေးရုံတွေမှာ မရှိမဖြစ် ရောဂါရှာဖွေရေးကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်လာပုံကို နားလည်ကြည့်ရအောင်။

Echolocation နှင့် Ultrasound ၏အစောပိုင်းအစများ

အမေးများတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုကတော့ အာထရာဆောင်းကို ဘယ်သူက ပထမဆုံး တီထွင်ခဲ့တာလဲ။ အီတလီ ဇီဝဗေဒပညာရှင် Lazzaro Spallanzani ဟာ အာထရာဆောင်း စစ်ဆေးမှုရဲ့ ရှေ့ဆောင်အဖြစ် မကြာခဏ ဂုဏ်ပြုခံရလေ့ရှိပါတယ်။

Lazzaro Spallanzani (၁၇၂၉-၁၇၉၉) သည် ဇီဝကမ္မဗေဒပညာရှင်၊ ပါမောက္ခနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးဖြစ်ပြီး သူ၏ စမ်းသပ်ချက်များစွာသည် လူသားနှင့် တိရစ္ဆာန်နှစ်မျိုးလုံးတွင် ဇီဝဗေဒလေ့လာမှုကို သိသိသာသာ သက်ရောက်မှုရှိခဲ့သည်။

၁၇၉၄ ခုနှစ်တွင် Spallanzani သည် လင်းနို့များကို လေ့လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် အမြင်အာရုံထက် အသံကို အသုံးပြု၍ သွားလာကြောင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယခုအခါ echolocation ဟု လူသိများသော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ Echolocation တွင် ခေတ်မီဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အာထရာဆောင်းနည်းပညာကို အခြေခံသည့် မူတစ်ခုဖြစ်ပြီး အရာဝတ္ထုများထံမှ အသံလှိုင်းများကို ပြန်ဟပ်ခြင်းဖြင့် တည်နေရာရှာဖွေခြင်း ပါဝင်သည်။

အစောပိုင်း အာထရာဆောင်း စမ်းသပ်ချက်များ

Gerald Neuweiler ရဲ့ *Bat Biology* စာအုပ်မှာ Spallanzani ရဲ့ ဇီးကွက်တွေနဲ့ စမ်းသပ်ချက်တွေကို ပြန်ပြောပြထားပါတယ်။ သူတို့ဟာ အလင်းရောင်မရှိဘဲ မှောင်မိုက်ထဲမှာ မပျံသန်းနိုင်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် အဲဒီစမ်းသပ်ချက်ကို လင်းနို့တွေနဲ့ ပြုလုပ်တဲ့အခါမှာတော့ သူတို့ဟာ အခန်းထဲမှာ ယုံကြည်မှုရှိရှိ ပျံသန်းခဲ့ကြပြီး လုံးဝမှောင်မိုက်နေတဲ့အချိန်မှာတောင် အတားအဆီးတွေကို ရှောင်ရှားခဲ့ကြပါတယ်။

Spallanzani သည် “အနီရောင်ပူသောအပ်များ” ကို အသုံးပြု၍ လင်းနို့များကို မျက်စိကွယ်စေသည့် စမ်းသပ်ချက်များကိုပင် ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အတားအဆီးများကို ဆက်လက်ရှောင်ရှားခဲ့ကြသည်။ ဝါယာကြိုးများ၏ အဖျားတွင် ခေါင်းလောင်းများ တပ်ဆင်ထားသောကြောင့် သူဤသို့ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ လင်းနို့များ၏နားရွက်များကို ကြေးဝါပြွန်များဖြင့် ပိတ်လိုက်သောအခါ ၎င်းတို့သည် ကောင်းမွန်စွာ လမ်းကြောင်းရှာဖွေနိုင်စွမ်း ဆုံးရှုံးသွားကြောင်းလည်း သူတွေ့ရှိခဲ့ပြီး လင်းနို့များသည် လမ်းကြောင်းရှာဖွေရန်အတွက် အသံကို အားကိုးရသည်ဟု ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။

လင်းနို့များထွက်သော အသံများသည် လမ်းကြောင်းရှာဖွေရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး လူသားများ မကြားနိုင်မှန်း Spallanzani မသိခဲ့သော်လည်း လင်းနို့များသည် ၎င်းတို့၏နားရွက်များကို အသုံးပြု၍ ပတ်ဝန်းကျင်ကို သိရှိနိုင်သည်ဟု မှန်ကန်စွာ ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။